کنه : بررسی کامل و درمان

کنه : آفت شناسی

کنه‌ ، از گروه عنکبوتیان (Arachnida) و زیررده کنه‌ریختان (Acari)، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آفات گیاهان شناخته می‌شوند. بسیاری از گونه‌های این موجودات کوچک بر رشد و سلامت گیاهان تأثیر منفی می‌گذارند.کنه ها عالوه برخسارت مستقیم موجب انتقال بیماریهای ویروسی در گیاهان می شوند . در حال حاضر اطلاعات ما درزمینه کنه شناسی معادل اطلاعات حشره شناسان در نیم قرن قبل می باشد.کنه ها از
نظر تنوع گونه ای بسیار متنوع هستند بطوریکه تعداد گونه های شناخته شده آنها 30/000گونه می باشد که تخمین زده می شود تعداد آنها به 500/000گونه برسد. در ادامه، مهم‌ترین انواع کنه‌های آفت، علائم خسارت و روش‌های مدیریت آن‌ها بررسی می‌شود.

مشخصات عمومی کنه ها :

•  بدن دو قسمتی دارند بخش جلویی که در بر گیرنده قطعات دهانی و ضمائم آن می باشد بنام گناتوزوما و بخش عقبی که بقیه بدن و پاها را شامل می شود بنام ایدیوزوما .
•  قطعات دهانی شامل یک جفت کلیسر 3-2 بندی به اشکال مختلف که اندام اصلی تغذیه و خرد کردن غذاست و یک جفت عضو 5-2 بندی غالبا حسی و به اشکال مختلف بنام پدی پالپ است.
•  پاها بند بند و عموما به تعداد 4 جفت و در برخی گونه ها 2 یا 3 جفت نیز دیده می شود .

1. کنه تارتن (Tetranychus urticae)

خصوصیات

کنه تارتن، معروف به کنه دو نقطه‌ای، از خانواده Tetranychidae و یکی از شایع‌ترین آفات گیاهان زراعی و باغی است. این آفت به دلیل داشتن دو لکه سیاه روی بدن خود، قابل‌شناسایی است.

درختان و گیاهان مورد حمله

• درختان میوه مثل سیب، گلابی، هلو
• سبزیجات و گیاهان زراعی مانند خیار، گوجه‌فرنگی و لوبیا

علائم خسارت

• ایجاد نقاط زرد و سفید روی برگ‌ها
• خشک‌شدن و ریزش برگ‌ها
• تشکیل تارهای نازک روی سطح برگ و شاخه‌ها

مدیریت و کنترل

• سموم:
  • آبامکتین (Abamectin)
  • هگزیتیازوکس (Hexythiazox) برای کنترل تخم کنه
• کنترل بیولوژیک:
  استفاده از کنه شکارگر (Phytoseiulus persimilis)

2. کنه قرمز (Panonychus ulmi)

خصوصیات

کنه قرمز اروپایی از دیگر آفات مهم باغات است که در شرایط آب‌وهوای گرم و خشک فعالیت بیشتری دارد.

درختان و گیاهان مورد حمله

• درختان سیب، هلو، گلابی، آلو

علائم خسارت

• لکه‌های زرد روی برگ‌ها
• ضعف عمومی گیاه و کاهش کیفیت میوه‌ها

مدیریت و کنترل

• سموم:
  • نئورون (Neoron)
  • فن پروپاترین (Fenpropathrin)
• روغن ولک: برای کاهش جمعیت در فصل زمستان

3.کنه زنگار مرکبات (Phyllocoptruta oleivora)

خصوصیات

این کنه از خانواده Eriophyidae و آفت اصلی مرکبات است.

درختان مورد حمله

• پرتقال، لیموترش، نارنگی

علائم خسارت

• تغییر رنگ پوست میوه به قهوه‌ای یا نقره‌ای
• کاهش بازارپسندی میوه‌ها

مدیریت و کنترل

• سموم:
  • گوگرد مایع (Sulfur)
  • پروپارژیت (Propargite)

4. کنه گالی انگور (Colomerus vitis)

خصوصیات

کنه گالی از خانواده Eriophyidae بوده و بر روی برگ‌ها گال یا برآمدگی ایجاد می‌کند.

گیاهان مورد حمله

• درختان انگور

علائم خسارت

• تشکیل برآمدگی‌های کوچک روی برگ‌ها
• کاهش فتوسنتز و عملکرد محصول

مدیریت و کنترل

• سموم:
  • فن پیروکسی‌میت (Fenpyroximate)
  • روغن ولک

5. کنه پاچراغی (Brevipalpus phoenicis)

خصوصیات

این کنه به دلیل ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌ها و میوه‌ها، به نام کنه لکه‌برگی نیز شناخته می‌شود.

درختان مورد حمله

• چای، مرکبات، انار

علائم خسارت

• لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌ها
• کاهش کیفیت میوه‌ها

مدیریت و کنترل

• سموم:
  • آبامکتین (Abamectin)
  • پروپارژیت (Propargite)

نتیجه‌گیری

مدیریت کنه‌ها نیازمند تشخیص دقیق نوع آفت، انتخاب سموم مناسب و رعایت اصول بهداشت باغ است. با شناسایی گونه‌های مختلف و استفاده از ترکیبی از روش‌های شیمیایی و زیستی، می‌توان خسارات آن‌ها را به حداقل رساند.

منابع:

• Tetranychus urticae (Two-Spotted Spider Mite): This is one of the most damaging and polyphagous species. It attacks a wide range of plants, including fruits, ornamentals, and field crops, and can lead to severe damage. They cause a characteristic stippling of leaves due to feeding on chlorophyll. This mite thrives in hot, dry conditions and can lead to plant defoliation. Control methods include using natural predators like Phytoseiulus persimilis, chemical miticides, or physical methods like washing plants with water​
  Wisconsin Horticulture

  ​

  MDPI

  .

• Panonychus ulmi (European Red Mite): This mite typically affects fruit trees such as apples, pears, and grapes. Infestations cause red discoloration of leaves, which later turn yellow and fall. Control involves both chemical treatments and biological agents like Amblyseius species. Effective monitoring is crucial since infestations are often not visible until extensive damage has occurred​
  Wisconsin Horticulture

  .

• Brevipalpus phoenicis (False Spider Mite): This species affects various crops, including citrus, causing fruit deformation and leaf discoloration. Management includes the use of miticides and biological control agents like predatory mites​
  MDPI

  .

• Phyllocoptruta oleivora (Citrus Red Mite): Found on citrus trees, it causes yellowing and speckling on leaves. Effective control measures involve regular pesticide applications and the introduction of natural predators​
  MDPI

  .

• Colomerus vitis (Grape Mite): This mite specifically targets grapevines, causing deformations and premature leaf drop. Control can involve the use of miticides and resistant plant varieties​
  Wisconsin Horticulture

  .